Isang matinding lindol sa pulitika ang kasalukuyang yumuwayan sa Senado ng Pilipinas ngayon. Habang nasa kalagitnaan ng opisyal na bakasyon ang lehislatura, isang malaking balita ang sumambulat na nagpapakita ng matinding lamat at rigodon sa mga paksyon ng mga mambabatas. Umugong nang husto ang mga balita na si Senador Joel Villanueva ay kumpirmado na umanong lilipat mula sa paksyon ni Senador Alan Peter Cayetano patungo sa lumalakas na grupo ni Acting Senate President Sherwin Gatchalian. Ang kontrobersyal na usaping ito ay hindi lamang naglalantad ng personal na interes kundi nagpapakita rin ng kawalan ng tunay na pagkakaisa sa loob ng mataas na kapulungan ng Kongreso na tila nagiging isang malaking laro ng kapangyarihan at proteksyon.
Ang Misteryosong Paglipat ng Kampo sa Senado
Ayon sa mga pinakahuling ulat na nanggaling mismo sa mga ulat ng balita at sa kumpirmasyon ng ilang mambabatas tulad ni Senador Bam Aquino, ang Alyansang Cayetano na dating may hawak ng liderato ay unti-unti nang nagbabago ang porma. May mga bulung-bulungan na kulang na lamang ng isang senador ang Gatchalian Bloc upang mabuo ang kinakailangang labing-tatlong boto para sa opisyal na pagluklok ng isang permanenteng Senate President. Sa gitna ng kaguluhang ito, lumutang ang pangalan ni Joel Villanueva bilang ang susunod na mambabatas na tatalon sa kabilang bakod.
Ayon sa pagsusuri ng kilalang abogado na si Attorney Edward Chico sa isang panayam, hindi na kataka-taka kung tuluyan nang lumipat si Villanueva. Ito ay kasunod ng naging madulang hakbang din ni Senador Chiz Escudero na naunang lumipat ng kampo. Ang ganitong uri ng rigodon ay nagpapakita na ang katapatan sa pulitika sa bansa ay mabilis na nagbabago depende sa kung saan ihihihip ang hangin ng kapangyarihan at kung aling grupo ang makakapagbigay ng mas matibay na pansariling seguridad.
Kaso sa Ombudsman ang Tunay na Dahilan ng Rigodon
Sa likod ng mga mabulaklak na salita ng ilang pulitiko, lumalabas na ang tunay na motibo sa likod ng planong paglipat na ito ay hindi para sa interes ng taong bayan kundi para sa pansariling proteksyon laban sa batas. Hayagang sinabi sa mga talakayan na si Senador Villanueva ay kasalukuyang nahaharap sa isang mabigat na usapin sa Tanggapan ng Ombudsman na may kaugnayan sa mga maanomalyang proyekto sa flood control o ang tinatawag na multi-purpose building na nagkakahalaga ng milyong piso.
May mga haka-haka na ang paglipat sa grupo ni Gatchalian na kinikilala ng kasalukuyang administrasyon ng Malakanyang ay isang paraan upang mapabagal, mapatigil, o tuluyang mabura ang mga kasong kinakaharap ng mga mambabatas. Ipinapunto ng mga kritiko na kapag ang isang senador ay lumipat sa panig ng may kapangyarihan, tila ba mahiwagang nawawala o nananahimik ang mga isyu laban sa kanila, katulad ng mga naunang kontrobersya na dumaan sa kasaysayan ng Senado. Ang sistemang ito ay labis na binabatikos ng publiko dahil ginagamit umano ng mga mambabatas ang kanilang mataas na posisyon bilang isang panangga o kalasag upang takasan ang pananagutan sa batas.
Ang Mainit na Engkwentro nina First Lady Liza Marcos at Alan Peter Cayetano
Habang nagaganap ang mga sikretong negosasyon sa likod ng pinto, isang kapansin-pansing tagpo naman ang nakunan ng kamera sa publiko na nagdagdag ng langis sa apoy ng kontrobersya. Sa pagdiriwang ng ika-limampu’t isang anibersaryo ng Philippines-China Diplomatic Relations na ginanap sa Pasay City, huling-huli sa video ang paglapit ni Senador Alan Peter Cayetano kay First Lady Liza Araneta-Marcos. Ayon sa mga nakasaksi, may dalawang upuan ang namamagitan sa kanila noong una, subalit pinilit ni Cayetano na lumipat at tumabi mismo sa First Lady sa pamamagitan ng pagpapatayo sa isa pang dumalo sa okasyon.
Nang mapansin ng First Lady sa malaking projector screen na nakatutok sa kanila ang mga kamera, agad itong tumayo at umalis upang maiwasan ang anumang maling interpretasyon o isyu. Bagamat opisyal na inihayag ng Malakanyang na ang tagpong iyon ay isang simpleng kamustahan lamang at walang halong pulitika, hindi mapigilan ng mga analyst na lagyan ito ng kahulugan. Nangyari ang pag-uusap na ito ilang oras lamang matapos hayagang akusahan ni Cayetano ang Malakanyang ng pakikialam sa panloob na desisyon ng Senado, kung saan sinabi niya na mayroong Senado ng Pilipinas at Senado ng Malakanyang. Ang naging tugon naman ng Palasyo ay malinaw: iisa lamang ang Senado at ito ay ang pinamumunuan ng kinikilala nilang liderato.
Kakulangan ng Pagkakaisa sa mga Mambabatas
Ang pinakamalaking problema na nakikita ngayon sa mataas na kapulungan ay ang matinding kawalan ng pagkakaisa o unity sa pagitan ng mga mambabatas, partikular na sa mga grupong kritiko o may mga kinakaharap na usapin. Marami sa kanila ang bumuo ng sariling alyansa ngunit sa huli ay nagkakawatak-watak din dahil sa kani-kanilang personal na interes at mataas na garbo. Habang ang ilang senador tulad ni Jingoy Estrada ay nakaranas ng pagkakakulong at ang iba naman tulad ni Bato dela Rosa ay abala sa pagharap sa mga imbestigasyon ng International Criminal Court, ang mga natitirang kasamahan ay tila kanya-kanya nang hanap ng paraan upang isalba ang sarili.
Ang Senate Blue Ribbon Committee na pinamumunuan ngayon ni Senador Erwin Tulfo ay hindi pa rin ganap na makapagsagawa ng mga opisyal na pagdinig dahil sa mga panuntunan ng Senado na nangangailangan ng pag-apruba sa plenaryo, bagay na hindi magawa dahil sa kasalukuyang bakasyon ng Kongreso. Sa isang panayam kay Tulfo, kinumpirma niya na marami sa mga mambabatas ang nag-uusap sa likod ng entablado dahil sa kanilang mga personal na ugnayan bilang magkakaibigan o magkakumpare, na madalas na nagiging dahilan kung bakit nagkakaroon ng kompromiso sa mga imbestigasyon ng katiwalian.
Ang Galit at Pagkabigo ng Mamamayang Pilipino
Dahil sa walang katapusang bangayan at personalan sa loob ng Senado, labis na ang pagkadismaya at galit ng taong bayan. Sa halip na magtrabaho ang mga mambabatas alinsunod sa kanilang mandato sa konstitusyon para sa ikabubuti ng bansa, nasasayang ang oras at pondo ng gobyerno sa mga kudeta at palitan ng liderato. Ang bawat paksyon ay nag-aagawan ng puwesto upang maprotektahan ang kanilang mga sarili at ang kanilang mga kaalyado, habang ang mga tunay na problema ng bansa tulad ng kahirapan, kakulangan sa imprastraktura, at katiwalian ay naitatabi.
Ang babala ng mga kritiko at ng administrasyon ay malinaw: dapat matuto ang mga senador na iwanan ang kanilang pansariling interes at harapin ang kanilang mga obligasyon sa bayan. Ang Senado ay hindi dapat ginagawang kanlungan ng mga may atraso sa batas, kundi isang institusyon na nagtataguyod ng katarungan at kaunlaran para sa bawat Pilipino. Ang susunod na mga araw pagkatapos ng bakasyon ng Kongreso ang magpapasya kung tuluyan na bang guguho ang natitirang kredibilidad ng mataas na kapulungan o kung may pag-asa pa bang magbago ang takbo ng pulitika sa Pilipinas.
